Znachor z okolic Przeworska, byly sanitariusz konnicy wojskowej, nastawial kregi i dyski pacjentom przez wkladanie im do odbytu kija leszczyny. Z kolei bole kregoslupa ÒlikwidowalÓ kladac chorych czworkami na podlodze i skaczac po nich w drewniakach. Po tak oryginalnej kuracji jeden z pacjentow wyszedl od uzdrowiciela ze zlamanym kregiem i rozleglym uszkodzeniem jelita grubego.

 Jeszcze do niedawna okregowe izby lekarskie walczyly jedynie z ÒcudotworcamiÓ krajowymi. Ostatnio masowo dolaczyli do nich ÒspecjalisciÓ z b. ZSRR, a takze Mongolii, Chin i Wietnamu. Nikt nie wie dokladnie, ilu znachorow ze wschodu dziala obecnie na terenie Polski. Szacuje sie, ze w kazdym wojewodztwie jest ich od kilkudziesieciu do kilkuset. Z danych Naczelnej Izby Lekarskiej, dotyczacych sygnalow o wykonywaniu zawodu lekarza przez osoby nie posiadajace odpowiednich uprawnien wynika, ze najwiecej znachorow praktykuje w Lodzi i we Wroclawiu.

 Aby rozpoczac dzaialnosc ÒleczniczaÓ w Polsce, wystarczy zglosic w najblizszej gminie chec rozpoczecia dzialalnosci gospodarczej.

 Dokumenty uprawniajace do wykonywania zawodu lekarza sa zbyteczne, poniewaz dla wielu zdesperowanych pacjentow, zawiedzionych tradycyjna medycyna, cudowne mikstury uzdrawiaczy sa czesto ich ostatnia deska ratunku. Korzystaja z tego glownie ÒspecjalisciÓ ze Wschodu. Zdaniem pracownikow Instytutu Ekologii i Zdrowia, wiekszosc importowanych znachorow nie posiada zadnych dokumentow, a najwyzej sfalszowane. Poniewaz wojewodzkie biura pracy nie sprawdzaja ich kwalifikacji, zielarze z Ukrainy czy Rosji  otrzymuja pozwolenia na prace, choc formalnie maja one taka sama wartosc, co zezwolenie na straganowy handel kapusta. A zatem wystarczy wynajac lokal i rozpoczac leczenie

 W 1992 roku do warszawskiego szpitala trafila dziewczynka chora na cukrzyce, ktorej ÒdoktorÓ zakazal uzywania insuliny i zalecil glodowke, Òzeby oczyscic organizmÓ. Nawet krotkotrwala glodowka u cukrzykow oznacza smierc, ale domorosly medyk nie mogl o tym wiedziec, poniewaz z zawodu byl murarzem. Rzeszowski uzdrowiciel, bioenergoterapeuta, uznal, ze nie wyksztalcenie, a Òmoc wewnetrznaÓ skuteczniej pomaga przy leczeniu schorzen. Jego specjalnoscia mialy byc biegunki i choroby kobiece. Zapytany telefonicznie o porade dla dziecka z wysoka goraczka, ktoremu lekarz zapisal antybiotyk, polecil odlozyc lekarstwa i zapewnil, ze on sam sila woli zbije temperature.

 Domorosli medycy przynosza ulge cierpiacym przy pomocy roznorakich mikstur o blizej nie ustalonym skladzie i pochodzeniu. Podejrzewa sie, ze szamani ze Wschodu moga podawac chorym srodki halucynogenne, bedace wyciagami z ziol przywozonych z Azji. Poprawiaja one samopoczucie nawet na kilka miesiecy, przy czym choroba rozwija sie nadal.

 Znachor z Kielc leczyl swoich pacjentow tajemniczym specyfikiem, ktorego sklad - jak tlumaczyl - objawil mu sie we snie. W Ustroniu uzdrowiciel ze Wschodu, zatrudniony przez Instytut Medycyny Naturalnej (?), zalecal lek o skomplikowanej nazwie L-3/27. Po zazyciu 13 ampulek pacjent w stanie ciezkim trafil do szpitala w Cieszynie. Starszy mezczyzna z Olsztyna, cierpiacy na postepujaca miazdzyce konczyn dolnych, postanowiel uniknac grozacej mu amputacji nogi i zwrocil sie do zielarza. Ten zaaplikowal mu preparat przypominajacy wygladem i konsystencja- cement. Specyfik nie pomogl choremu, ale przydal sie jego rodzinie, ktora kierowana ciekawoscia, zalepila nim dziury w scianie. ÒLekarstwoÓ stwardnialo jak gips.

 Szczegolnie niebezpieczni sa ÒfachowcyÓ od leczenia laserowego i akupunktury, poniewaz pacjent nigdy nie ma gwarancji, ze igly uzyte w zabiegu nie sa zainfekowane drobnoustrojami wywolujacymi zapalenia czy nawet AIDS.

 W Jaroslawiu ukrainski specjalista od akupunktury zaaplikowal mlodej, 23-letniej dziewczynie zoltaczke i czym predzej zwinal interes. Wedlug teorii poznanskiego uzdrowiciela, przyczyna wszelkiego zla w organizmie jest Òroznica potencjalow elektrycznychÕ. W celu wyrownania ÒpotencjalowÓ, nowator wspolczesnej medycyny wkladal metalowe kulki - jedna do ust, druga do odbytu chorego, ktore podlaczal do baterii, na  szczescie o niewielkim napieciu. Na poludniu Polski ukrainski znachor doprowadzil przez uzycie nieodpowiedniego lasera, do zweglenia tkanek w okolicy kregoslupa u mlodego mezczyzny. ÒSpecjalistaÓ szybko wrocil na Ukraine, a pacjent zostal poddany licznym zabiegom, ktore jedynie czesciowo przywrocily mu sprawnosc.

 W konfrontacji ze znachorami, szamanami i cudotworcami przegrywaja nie tylko naiwni pacjenci, ale takze polskie prawo. Ustawa o zawodzie lekarza z 1958 r. przewiduje wprawdzie kare aresztu i grzywne dla hochsztaplerow, ale zarowno Ministerstwo Zdrowia, jak i prokuratora nie maja mozliwosci scigania oszustow. Natomiast policja moze zareagowac dopiero w przypadku zgloszenia o przestepstwie.

 Dla ÒuzdrowicieliÓ oraz firm posredniczacych w organizowniu Òseansow terapeutycznychÓ jest to wiec w miare bezpieczny i wyjatkowo oplacalny interes. Za kazda wizyte pacjent placi od 100 do 300 tys. zl. Wizyty powtarzaja sie zazwyczaj przez kilka miesiecy. Gdyby jednak pacjent rozmyslil sie i chcial zrezygnowac wczesniej, sa inne sposoby wymuszenia pieniedzy. Na poludniu Polski znachor leczacy za pomoca akupunktury, po wbiciu igiel w cialo pacjentow, oswiadczal im, ze wyjmie igly dopiero po uiszczeniu przez nich dodatkowej oplaty.